Waarschuwingscriteria voor cijferspecialisten op het gebied van witwassen: een nuttige memo voor uw dossiers.

De CTIF heeft een lijst van waarschuwingscriteria vastgesteld waarop professionele cijferdeskundigen moeten letten. Het betreft een niet-uitputtende lijst van potentieel verdachte elementen.
Deze criteria vormen voorbeelden die elke professional in de accountancy dient te beoordelen om te bepalen of er vermoedens van witwassen of financiering van terrorisme zijn.
Een analyse gebaseerd op een samenloop van criteria kan, indien van toepassing, de melding van vermoedens rechtvaardigen; deze analyse moet worden gedocumenteerd en terug te vinden zijn in uw jaarlijks dossier:

• De cliënt lijkt boven zijn stand te leven, rekening houdend met zijn beroepssituatie en/of de financiële gezondheid van zijn vennootschap;
• De cliënt vraagt introductie bij een kredietinstelling om rekeningen te openen, terwijl de vennootschap blijkbaar (nog) geen activiteiten heeft in België en de cliënt geen duidelijk zicht heeft op zijn toekomstige activiteiten in België;
• Aankoopfacturen worden altijd meteen bij ontvangst betaald zonder duidelijke reden. De aankoopfacturen worden onmiddellijk gevolgd door verkoopfacturen van een bijna identiek bedrag (met een kleine marge verhoogd);
• Gelden die op de bankrekening van de vennootschap worden gestort, blijven er niet lang staan (doorgangrekening);
• Investering met een bedrag dat onwaarschijnlijk is gezien het profiel van de cliënt;
• Een belangrijke storting in contanten bij de oprichting of kapitaalverhoging;
• Inbreng in natura (materieel/huurrekening verbonden aan CC) duidelijk overgewaardeerd;
• Kapitaalverhoging door inbreng in natura van een lopende rekening die zelf deels uit contanten bestaat;
• Verdachte ontbinding van een vennootschap kort na de oprichting;
• Participaties die door de cijferdeskundige als verdacht worden beschouwd;
• Meerdere statutenwijzigingen binnen korte tijd: wijziging van het maatschappelijk doel, maatschappelijke zetel, regelmatige wijziging van bestuurders;
• De werkelijke activiteit komt niet overeen met die vermeld in de statuten;
• Ontbreken van vrachtbrieven voor bepaalde verkoopfacturen en aanwezigheid van contante stortingen – vermoeden van btw-fraude (zwartwerk);
• Waarschijnlijk fictieve facturen (anomaliën bij aankoopfacturen);
• Omzet wordt slechts gedeeltelijk geboekt;
• Groot aantal aankoopfacturen van één enkele leverancier (valse facturen of btw-fraude circuit);
• Onregelmatigheden bij intragroepfacturen;
• Betaling van consultancykosten aan offshorevennootschappen;
• Ontbreken of laattijdige neerlegging van de jaarrekeningen;
• De middelen uit de beroepsactiviteit van de cliënt zijn buitensporig in vergelijking met de sector waarin hij actief is;
• De cliënt doet systematisch een beroep op verschillende houders van boekhoudkundige beroepen;
• De vennootschap heeft geen werknemers, wat abnormaal is gezien de sector; de vennootschap doet diverse aankopen (boten, luxevoertuigen, enz.) die geen verband houden met de activiteiten van de vennootschap;
• Systematische weigering om bewijsstukken te produceren (facturen, notulen van vergaderingen...);
• Internationale overschrijvingen ten gunste van vennootschappen waarmee de cliënt doorgaans geen handelsrelaties heeft of ten gunste van vennootschappen actief in totaal verschillende sectoren (bv. een bouwbedrijf dat plots overmakingen doet naar het buitenland ten gunste van import/export-vennootschappen – compensatietechniek);
• De vennootschap betaalt ongebruikelijke consultancykosten aan buitenlandse vennootschappen;
• De registers van de vennootschap tonen telkens verkopen aan prijzen lager dan de kostprijs, wat leidt tot verliezen, en de vennootschap zet haar activiteiten voort zonder deze voortdurende verliezen op redelijke wijze te rechtvaardigen;
• Aanwezigheid van vennootschappen waarvan de eigendomsstructuur ongewoon of overdreven complex lijkt in verhouding tot de aard van hun activiteiten
  

Ter herinnering ook enkele criteria die meer juridisch van aard zijn.

Bij het oprichten van vennootschappen

• ​De cliënt maakt gebruik van of wil gebruik maken van één of meerdere schijnvennootschappen, terwijl er geen of geen gegronde fiscale, juridische of commerciële reden lijkt om aldus te handelen;
• De cliënt maakt gebruik van of wil gebruik maken van buitenlandse vennootschappen, terwijl hij een Belgische vennootschap zou kunnen oprichten en er geen gegronde fiscale, juridische of commerciële reden lijkt om aldus te handelen;
• De cliënt heeft na elkaar verschillende vennootschappen opgericht of wenst dit te doen binnen een korte tijdspanne, voor zichzelf of ten voordele van een andere persoon, terwijl er geen gegronde fiscale, juridische of commerciële reden lijkt om aldus te handelen;
• De cliënt wenst een nieuwe vennootschap op te richten of over te nemen maar hecht weinig belang aan het maatschappelijk doel in de statuten of laat in de statuten van de op te richten vennootschap een maatschappelijk doel opnemen dat niet overeenstemt met de feitelijke activiteiten, en dit zonder geldige verklaring aan de notaris;
• De cliënt kiest voor een maatschappelijk zetel die duidelijk weinig betrouwbaar is of gevestigd is op een postbusadres;
• Talrijke aarzeling bij de oprichting van een vennootschap over de keuze van de rechtsvorm, de locatie van de maatschappelijke zetel en de aanwijzing van de vennoten en bestuurders;
• Schijnbare wanorde en telkens zeer vertraagde reacties op instructies van de notaris om de wettelijke voorschriften na te leven;
• Moeilijkheden om een conform financieel plan te leveren. De cliënt beweert dat het financieel plan is opgesteld in samenwerking met of door een expert-accountant, maar wil niet dat diens contactgegevens op het financieel plan verschijnen;
• Redelijk vermoeden over de realiteit van het ontwikkelde ondernemingsproject, ondanks het feit dat aan alle wettelijke voorwaarden voor de oprichting van een vennootschap is voldaan;
• Vaststelling van afwijkingen in de documenten die worden voorgelegd ter rechtvaardiging van de oorsprong van de middelen, de identiteit van natuurlijke of rechtspersonen of de economische samenhang van de transactie;
• De cliënt is betrokken bij een voor hem ongebruikelijke transactie of die volstrekt onevenredig lijkt in verhouding tot de normale uitoefening van zijn beroep of activiteiten en waarvoor geen geldige rechtvaardiging bestaat;

In de context van vastgoedtransacties

• Onroerende goederen worden meerdere keren verkocht met ongebruikelijke winstmarges, transacties waarvoor geen duidelijke verklaring wordt gegeven. De verkoopprijs van een onroerend goed is abnormaal hoog, laag of duidelijk onevenwichtig (grote discrepantie tussen de verkoopprijs en de reële waarde);
  
• Betalingen worden gedaan op naam van de cliënt op de rekening van de notaris/de advocaat (i) afkomstig van of gericht aan financiële instellingen, vennootschappen of personen die gevestigd zijn in een belasting- of bankparadijs, (ii) in een land dat bekend staat om zijn politieke instabiliteit of bepaalde illegale praktijken, (iii) in een land dat gevoelig is gezien de actualiteit;
• De notaris/de advocaat ontvangt geld van een cliënt met het doel dit door te storten aan een derde zonder dat een door deze notaris of advocaat gecontroleerd bewijsstuk deze storting en overdracht legitimeert;
• De betaling komt van een derde zonder rechtvaardiging van het juridische verband dat deze tussenkomst in het voordeel van de cliënt zou rechtvaardigen;
• Twijfel over de oorsprong van de gelden die door familieleden van een koper worden geleend;
• Annulering van een transactie en verzoek tot terugkeer van de gelden op een andere rekening dan de rekening van de opdrachtgever;
• Op het laatste moment vindt er een vervanging plaats van een van de partijen bij de transactie;
• De koper of verkoper wordt vertegenwoordigd door een tussenpersoon zonder dat er een schijnbare reden of rechtvaardiging voor is;
• Aanwezigheid van een derde naast de koper wiens gedrag doet vermoeden dat hij de werkelijke begunstigde van de transactie is;
• Moeilijkheid om contact te leggen met de koper en aanwezigheid van een tussenpersoon;
• De cliënt maakt gebruik van een tussenpersoon zonder dat er fiscale, juridische of commerciële redenen zijn om zo te handelen;
• De cliënt heeft binnen korte tijd meerdere notarissen vervangen zonder dat de notaris een geldige verklaring voor dit gedrag kan vinden;
• De cliënt weigert of bemoeilijkt het voorleggen aan de notaris van het rekeningnummer waarmee het saldo van de aankoopprijs is of zal worden afgeschreven;

Bron: www.CTIF.be​