Elektronische facturatie: wanneer de hervorming de werkelijkheid op het terrein vooruitloopt

Sinds enkele maanden nemen elektronische facturatie en het Peppol-netwerk een centrale plaats in het publieke, fiscale en economische debat in. Gepresenteerd als een belangrijke hefboom voor modernisering, transparantie en fraudebestrijding, wordt deze structurele hervorming verwacht de werkwijzen van Belgische bedrijven duurzaam te transformeren.

De OEC-CCB betwist deze ambitie geenszins. Integendeel. De beroepsgroep van accountants en fiscaal adviseurs heeft steeds evoluties gesteund die leiden naar een meer digitale, soepelere en efficiëntere economie.

Maar tussen intentie en uitvoering ontstaat er een kloof. En vandaag waarschuwt het veld.

In het kader van recente media-interventies — onder meer in L’Écho en op het Journaal van de RTBF — en in navolging van de standpuntbepaling van de KVABB, wenst de OEC-CCB een duidelijke, constructieve en verantwoorde positie te herhalen: een zo fundamentele hervorming kan niet slagen zonder een realistische, gefaseerde implementatie die rekening houdt met operationele beperkingen.

1. Is Peppol een slecht idee?

Nee. En het is essentieel dit te benadrukken.

Het Peppol-netwerk vormt een uitstekende principiële architectuur. Op termijn zal het toelaten:

• het standaardiseren van uitwisselingen,
• een betere traceerbaarheid van facturen,
• een verhoogde automatisering van boekhoudkundige verwerking,
• en een meer geïntegreerde en digitale economie.

Inhoudelijk is de beroepsgroep mee. Accountants zijn zelfs sleutelactoren in deze transitie en investeren massaal in tijd, opleiding en begeleiding van hun cliënten.

Het probleem is dus niet de visie.

Het probleem is de kloof tussen de visie en de huidige realiteit van het netwerk.

2. Waar ligt de blokkade vandaag?

De feedback uit het veld is eensluidend en verontrustend.

In de dagelijkse praktijk constateren onze leden onder meer:

• XML-facturen zonder bijgevoegd PDF-bestand, waardoor menselijke controles, validaties en communicatie met klanten complexer worden;
• facturen die niet aankomen, door incompatibiliteiten tussen ontvangstkanalen (KBO en btw) afhankelijk van de gebruikte software;
• meervoudige of retroactieve verzendingen, die overbodige en tijdrovende duplicaten veroorzaken in de boekhoudingen;
• operationele instabiliteit die de correctie-, verificatie- en beveiligingslast doorschuift naar bedrijven en hun adviseurs.

Deze dysfuncties zijn niet onbeduidend. Ze raken het hart van de boekhoudketen en ondermijnen het vertrouwen in het systeem.

3. Bevestigen de cijfers deze problemen?

Ja, zonder enige twijfel.

Beschikbare gegevens tonen aan dat:

• ongeveer 75% van de bedrijven technisch verbonden is met het netwerk,
• maar minder dan 10% van de facturen er daadwerkelijk beschikbaar waren in december.

Met andere woorden, connectiviteit betekent niet operationeel zijn.

Een netwerk kan breed uitgerold zijn zonder volledig functioneel te zijn.

We zijn dus nog ver verwijderd van een stabiele, volwassen en betrouwbare omgeving die een algemene omschakeling zonder risico’s mogelijk maakt.

4. Wat vraagt de OEC-CCB concreet?

De afgelopen maanden pleit de OEC-CCB voor meer soberheid in het tempo van digitale hervormingen.

Een zo structurele hervorming als elektronische facturatie:

• kan niet enkel technologisch worden bedacht;
• moet rekening houden met menselijke, organisatorische en economische beperkingen;
• vereist leer-, aanpassings- en beveiligingsfasen.

Waarom zou men willen lopen als de minimale voorwaarden om te leren stappen nog niet vervuld zijn?

In navolging van de oproep van de KVABB vraagt de OEC-CCB:

• meer luisterbereidheid naar de professionals in het veld,
• meer empathie voor de bedrijven,
• en een echte dialoog tussen administratie, politiek en economische actoren.

5. Een transitie die we samen moeten slagen

Elektronische facturatie is geen strijd tussen innovatie en conservatisme.

Het is een collectief project dat alleen kan slagen als het co-geconstrueerd wordt.

Accountants en fiscaal adviseurs zijn natuurlijke partners in deze transitie. Ze fungeren als voorschrijvers, begeleiders en waarborgen van juridische en fiscale zekerheid.

Hun dagelijkse werk negeren of onderschatten zou een strategische fout zijn.

6. Conclusie

De OEC-CCB blijft volledig engageren voor de digitalisering van de Belgische economie.

Maar deze ambitie moet passen binnen een realistische, gefaseerde en menselijke benadering.

Het succes van Peppol hangt niet alleen af van een wettelijke verplichting of timing.
Het zal vooral afhangen van de kwaliteit van de dialoog, de robuustheid van het systeem en het respect voor de realiteit van het veld.

We zullen erin slagen.
Maar alleen samen, ten voordele van de economie en het algemeen belang.