Kleine pakketten buiten de EU: een nieuwe belasting in ontwikkeling?

Wat er vanaf 2026 zal veranderen voor consumenten, bedrijven en Belgische autoriteiten

De explosie van grensoverschrijdende e-commerce, vooral gedreven door Aziatische lagekostplatforms, heeft de Europese douanesystemen onder druk gezet. Geconfronteerd met een massale toestroom van kleine pakjes met een waarde onder de 150 euro — die momenteel grotendeels vrijgesteld zijn van douanerechten — hebben de Europese Unie en verschillende lidstaten, waaronder België, besloten in te grijpen… om vervolgens deels terug te krabbelen.

Er wordt een nieuwe belastingarchitectuur opgezet, die geharmoniseerde Europese maatregelen combineert met voorafgenomen nationale initiatieven. Voor accountants roept deze evolutie concrete vraagstukken op rond indirecte fiscaliteit, douaneconformiteit en advies aan ondernemingen actief in e-commerce of logistiek.

1. De Europese vaststelling: een systeem dat zijn limiet bereikt heeft

De cijfers gepubliceerd door de Europese Commissie spreken boekdelen: 4,6 miljard kleine pakjes (minder dan 150 euro) kwamen in 2024 binnen in het grondgebied van de Unie, waarvan meer dan 90 % uit China. Deze zendingen genieten nog steeds grotendeels van een vrijstelling van douanerechten, een regime dat werd ontworpen in een tijd waarin de volumes niet eens te vergelijken waren met die van vandaag.

In de praktijk veroorzaakt dit systeem drie grote problemen :

• een te hoge administratieve last voor de nationale douanes;
• een frequente onderwaardering van de aangegeven goederen;
• een vervalsing van de concurrentie ten nadele van Europese handelaars, die onderworpen zijn aan het volledige pakket van fiscale, sociale en reglementaire regels.

Het is in deze context dat de lopende hervorming past.

2. De Europese reactie: een forfaitaire douanerechtenheffing vanaf juli 2026

Na enkele maanden van overleg hebben de EU-financeministers de invoering goedgekeurd van een Europees forfaitair douanerecht van 3 euro per pakje, toepasselijk op zendingen met een waarde onder de 150 euro afkomstig uit derde landen.

Wat belangrijk is om te onthouden over deze Europese belasting

Om de contouren van de maatregel te verduidelijken, moeten enkele elementen benadrukt worden:

• Inwerkingtreding gepland op: 1 juli 2026;
• Bedrag: 3 euro per pakje, ongeacht het aantal producten dat wordt vervoerd;
• Karakter: tijdelijk Europees douanerecht;
• Heffing: door de nationale douaneautoriteiten, namens de Europese Unie;
• Doel: overgangsmaatregel in afwachting van de volledige afschaffing van de vrijstellingsdrempel van 150 euro, gepland op langere termijn (horizon 2028), in combinatie met de oprichting van een Europees douanedataplatform.

Deze belasting beoogt vooral een minimum fiscale bijdrage te herstellen op stroompjes die vandaag bijna volledig vrijgesteld zijn.

3. Naast de EU: nationale “verwerkingskosten”-belastingen

Naast de Europese taks hebben verschillende lidstaten beslist niet te wachten tot 2026 om maatregelen te nemen. België, Frankrijk, Nederland en Italië hebben de invoering aangekondigd of voorbereid van nationale verwerkingskosten, juridisch gescheiden van de Europese douanerechten. Achter deze nationale projecten klinken tegenstrijdige signalen: enerzijds de drang vooruit te gaan, anderzijds terughoudendheid uit vrees om “business” te verliezen, terwijl deze taksen net die activiteiten willen aanpakken…

De Belgische situatie

In het kader van de begrotingsovereenkomst van november voorziet België:

• een nationale taks van 2 euro per pakje (of per productregel, afhankelijk van de operationele modaliteiten);
• een ingangsdatum voorzien in 2026, mogelijk eerder indien technisch haalbaar;
• met als doelstelling een prioritaire toewijzing aan de financiering van douanecontroles en de versterking van administratieve capaciteiten.

Intussen is de federale regering opnieuw samengekomen in Kern… en het “Belgische” project zal plaatsmaken voor het enkel Europese project. De voornaamste motivatie: vermijden dat de Luikse hub verloren gaat aan andere minder belastende landen…

Het Nederlandse voorbeeld

Nederland illustreert de potentiële impact van dergelijke maatregelen goed:

• 2 euro per productregel, wat gemiddeld neerkomt op 6 euro per bestelling;
• een geraamde opbrengst van bijna 2 miljard euro per jaar;
• een expliciete wil om een logistieke omzeiling via Rotterdam of Schiphol te vermijden.

Deze nationale taksen worden feitelijk gedragen door de consumenten, aangezien vervoerders (PostNL, Bpost, DHL, FedEx…) deze quasi automatisch doorrekenen in hun tarieven.

4. Wie betaalt wat, en vanaf wanneer?

Voor de praktijkmensen is duidelijkheid over het systeem essentieel. De onderstaande tabel vat de verschillende belastinglagen samen.

5. Welke uitdagingen voor accountants?

Deze hervorming beperkt zich niet tot een verhoging van enkele euro’s per bestelling. Ze vereist een bredere interpretatie, vooral voor cijferspecialisten.

Vanuit het perspectief van advies aan ondernemingen moeten meerdere effecten worden voorzien:

• herziening van businessmodellen van e-commerce spelers, gebaseerd op stromen met een lage eenheidswaarde;
• aanpassing van algemene verkoopvoorwaarden en klantcommunicatie over bijkomende kosten;
• integratie van deze kosten in marge- en rendementsanalyses.

Op fiscaal en douanig vlak zal de aandacht uitgaan naar :

• de correcte kwalificatie van stromen (import, rol van vervoerder, wettelijke belastingplichtige);
• de samenhang tussen BTW bij invoer, douanerechten en verwerkingskosten;
• een verhoogd risico op douanecontroles en correcties bij onderaangeving.

6. Praktische aanbevelingen

In deze veranderlijke context kunnen enkele richtlijnen voor het beroep worden geformuleerd:

• Proactief informeren van cliënten actief in e-commerce of logistiek over de invoeringskalenders;
• Kaarten van importstromen maken om de reële blootstelling aan nieuwe taksen te identificeren;
• Vooruitdenken over kostdoorrekening in verkoopprijzen en contracten;
• De Belgische wetgevingsontwikkeling volgen, met name de precieze modaliteiten van de nationale taks en de afstemming met de Europese taks.

7. Conclusie

De belasting op kleine pakjes markeert een keerpunt in de fiscaliteit van de internationale e-commerce. Achter een schijnbaar bescheiden maatregel — enkele euro’s per zending — tekent zich een grondige reorganisatie van het Europese douanekader af, die zal aanzwellen met de toekomstige afschaffing van de drempel van 150 euro.

Voor accountants vormt deze hervorming zowel een compliance-uitdaging als een advieskans, op het snijvlak van indirecte fiscaliteit, logistiek en commerciële strategie. Tijdig anticiperen op deze veranderingen zal de negatieve effecten beperken en de betrokken ondernemingen waardevol ondersteunen.

____________

Bronnen en referenties

• Conclusies van de Raad van de Europese Unie (ECOFIN) – december 2025
• Communicaties van de Europese Commissie over de douanehervorming
• Nationale begrotingsovereenkomsten (België, Nederland, Frankrijk)