Heeft een nationalisering impact op een cross border pensioen?

Er is in de Frans-Italiaanse context een vrij unieke beslissing genomen door de Italiaanse overheid over de toepassing van de pensioenartikelen in het dubbelbelastingverdrag afgesloten tussen Italië en Frankrijk.

In 2000, lang geleden, komen Italië en Frankrijk overeen dat voor de toepassing van hun dubbelbelastingverdrag een pensioenuitkering door de pensioenkas van de sector van elektriciteit en gas (CNIEG) moest beschouwd worden als een sociaalzekerheidspensioen. Dergelijke pensioenenuitkering zijn gelijktijdig belastbaar in beide landen.

Op 1 november 2023 is EDF (Electricité de France) volledig in handen gekomen van de Franse staat en wordt beschouwd als een overheidsbedrijf van nationaal belang.

Een inwoner van Frankrijk overweegt te verhuizen naar Italië en vraagt zich af of de gewijzigde eigendomsstructuur niet tot gevolg heeft dat de pensioenuitkering een overheidspensioen wordt in plaats van een sociaalzekerheidspensioen. Want in dat geval zou het pensioen uitsluitend belastbaar zijn in Frankrijk en dus niet in Italië.

De Italiaanse belastingadministratie meent dat dit niet het geval is. Er is namelijk in het kader van het verdrag een expliciet akkoord tussen de staten dat de CNIEG uitkering een socialezekerheidsuitkering is. Dat akkoord is dus van toepassing zolang de staten niets anders overeenkomen. Italië merkt ook op dat de arbeid grotendeels werd verricht bij een private werkgever en het pensioen dus in een private sfeer werd opgebouwd. En tot slot, ook na de nationalisering blijft het oorspronkelijk artikel van toepassing omdat het overheidspensioenartikel een uitzondering bevat indien de werkgever een commerciële activiteit blijft uitoefenen. En EDF blijft effectief een commerciële activiteit uitoefenen.

Wat moeten we onthouden voor een soortgelijke situatie in een Belgische context? Voor het verleden kan naar de Dexia-Belfius operatie worden verwezen. Voor de toekomst misschien naar de nucleaire tak van Engie.

We moeten:

• nakijken of er een expliciete overeenkomst is tussen de verdragstaten is;
• in het verdragsartikel voor overheidspensioenen gaan kijken of er een uitzondering is voor overheidsbedrijven met een commerciële activiteit;
• en indien niet, het debat voeren of de kwalificatie op het moment van de uitkering voorrang heeft op de kwalificatie op het moment van de opbouw, of vice versa.

Boeiende materie, een boeiende beslissing, een boeiend debat dat volgt.