Betogen met onrealistische eisen

Dinsdag blazen de vakbonden nog maar eens verzamelen in Brussel voor een nieuwe nationale betoging. De eisen blijven daarbij dezelfde als bij eerdere acties: hogere lonen, het terugdraaien van de geplande hervormingen in de pensioenen en hogere belastingen, vooral op vermogens. Daarmee gaan ze nogal vlot voorbij aan de realiteit van onze economie.

1. We hebben al bij de hoogste loonkosten van Europa

België staat in de top 5 van hoogste loonkosten in Europa. In de privésector liggen de loonkosten 30% hoger dan gemiddeld in de eurozone, en 10% hoger dan gemiddeld in Duitsland, Frankrijk en Nederland. Bovendien zal de combinatie van de energieschok en de automatische loonindexering ervoor zorgen dat onze loonkosten dit jaar zo goed als zeker terug sneller zullen toenemen dan gemiddeld in de buurlanden. Volgens de recentste vooruitzichten van het Planbureau zou de januari-indexering begin volgend jaar uitkomen op 4%. Doordat de compensatie voor de hogere energieprijzen in de buurlanden veel trager doorkomt, zal dat onze loonkostenhandicap opnieuw verder opdrijven. Tegen die achtergrond pleiten voor sterkere loonstijgingen gaat voorbij aan de negatieve impact van die hogere loonkosten op onze concurrentiepositie.

2. We stoppen bij de vroegste met werken onder de industrielanden

Zoals al langer gekend, staat ons pensioenstelsel onder druk door de veroudering van de bevolking. Daarbij helpt het uiteraard niet dat Belgen gemiddeld nog altijd relatief vroeg stoppen met werken. Volgens cijfers van de OESO ligt de gemiddelde effectieve pensioenleeftijd in België op 61,5 jaar. Enkel in een aantal mediterrane landen (en Luxemburg) is dat nog lager. In landen als Zweden en Nederland is dat 65 jaar. De geplande pensioenmalus is een manier om mensen er financieel toe aan te zetten om effectief langer te werken. Die hervorming proberen terug te draaien zonder alternatief om de financiering van de pensioenen op peil te houden, dreigt ons pensioenstelsel alleen maar nog meer onder druk te zetten.

3. We halen al veel inkomsten uit allerlei belastingen op vermogen

Voor de vakbonden lijkt de oplossing voor al onze budgettaire problemen te liggen in extra inkomsten uit belastingen op vermogen. Vandaag zijn de inkomsten uit allerlei belastingen op vermogen in België al de hoogste van Europa. Onze overheden halen daar al 25 miljard aan belastinginkomsten. Het voorstel van de vakbonden om daar zo’n 13 miljard extra te halen, is op z’n zachtst gezegd nogal onrealistisch. Daarmee zouden we richting drie keer het Europese gemiddelde gaan aan inkomsten uit belastingen op vermogen. Het is een gevaarlijke illusie te denken dat dit zonder economische schade zou kunnen.

4. Onze economie staat al onder druk

In de eerste maanden van dit jaar groeide onze economie met een magere 0,8% op jaarbasis. Het tweede kwartaal zal de groei zo goed als zeker nog lager uitkomen. Het ondernemersvertrouwen zit de jongste maanden op een niveau dat in het verleden overeen kwam met een krimpende economie, de jobcreatie in de privé is de jongste twee jaar stilgevallen en het aantal faillissementen zit op recordhoogtes. Bovendien blijft de onzekerheid hoog, wat weegt op de economische activiteit. En doordat België afhankelijker is van ingevoerde fossiele energie, is onze economie nog eens kwetsbaarder dan gemiddeld in Europa voor dit soort energieschokken. Maar ondertussen zijn we ook stakingskampioen van Europa. De ernst van de economische situatie lijkt nog niet overal doorgedrongen.

5. We hebben al bij de hoogste overheidsinkomsten en -uitgaven van Europa

Tegen die moeilijke economische achtergrond moet de federale regering straks werk maken van een nieuwe budgettaire oefening. Volgens het Monitoringcomité is een structurele inspanning van vijf miljard nodig om aan de minimumdoelstelling van Europa te voldoen (om onze stijgende overheidsschuld te stabiliseren, is eerder een inspanning van 16 miljard nodig). Volgens de vakbonden moet die inspanning nagenoeg volledig aan de inkomstenkant gebeuren. Daarmee gaan ze voorbij aan het feit dat we vandaag al bij de hoogste overheidsinkomsten hebben. Met het voorstel van de vakbonden zouden we effectief naar de hoogste belastinginkomsten van Europa gaan. Tegelijkertijd hebben we ook bij de hoogste overheidsuitgaven van Europa, en die nemen nog toe. In die zin moeten de budgettaire inspanningen vooral focussen op de uitgavenkant.

Net als bij eerdere acties het voorbije anderhalf jaar blijven de eisen van de vakbonden weinig realistisch tegen de achtergrond van de huidige economische situatie. Ze zouden beter meedenken over hoe we onze economie structureel sterker maken in moeilijke economische omstandigheden. Dat zou op langere termijn leiden tot meer duurzame welvaart voor iedereen. Maar dat lijkt er dinsdag niet meteen in te zitten.