Alles wat er verandert op 1 mei 2026: wat cijferspecialisten moeten onthouden

BTW-voorzieningenrekening, kilometervergoeding, meerwaarden, e-DEPO en Mercosur-akkoord — impactvolle maatregelen voor bedrijven en hun adviseurs

​1 mei 2026 markeert de inwerkingtreding van een reeks heterogene maatregelen — fiscaal, sociaal en handelsrechtelijk — die rechtstreeks betrekking hebben op de praktijk van accountants en fiscaal adviseurs. BTW-voorzieningenrekening, fiscale stimulans voor de terugbetaling van woon-werkverkeer, laatste maand van het overgangsregime voor meerwaardenbelasting, verhoging van het tarief op het staatsspaarboekje en voorlopige toepassing van het EU-Mercosur-akkoord: een overzicht van de aanpassingen die vanaf mei in klantgesprekken verwerkt moeten worden.

1. BTW-voorzieningenrekening: de btw-keten krijgt een facelift

1 mei 2026 betekent het hoogtepunt van een dossier dat de administratie al enkele jaren aankondigt: de btw-voorzieningenrekening vervangt voortaan de vroegere btw-courantrekening. Deze overgang kadert binnen de geleidelijke modernisering van de btw-keten, met als doel alle btw-credits en -betalingen te centraliseren op het MyMinfin-platform.

Voor kantoren is de meest onmiddellijke praktische consequentie een verandering van rekeningnummer. Vanaf 1 mei moeten alle btw-betalingen worden uitgevoerd op het nieuwe IBAN BE41 6792 0036 4210.

Deze ogenschijnlijk onbeduidende wijziging kan een aanzienlijk aantal geweigerde of gepauzeerde overschrijvingen veroorzaken indien domiciliëringen, vooraf geregistreerde betalingsopdrachten in ERP-systemen of SEPA-bestanden van klanten niet tijdig vóór het kwartaalverval worden aangepast. Een systematische controle van de bij klanten geregistreerde btw-betaalgegevens is daarom in mei een operationele prioriteit.

2. Kilometervergoeding: een belastingkrediet voor werkgevers die verhogen

Om de aanhoudende stijging van energie- en brandstofprijzen op te vangen, heeft de federale overheid een budget van 80 miljoen euro voor drie maanden vrijgemaakt, waarvan het hoofdbestanddeel bestaat uit een fiscale stimulans voor de terugbetaling van woon-werkverkeer².

Het mechanisme is eenvoudig. Vanaf mei, wanneer een werkgever de vergoeding voor woon-werkverkeer verhoogt, wordt de toegekende meerwaarde voor 20 % gecompenseerd, met een maximum van 10 cent per kilometer, via een belastingkrediet toegekend aan de werkgever. Voor de werknemer is de ontvangen meerwaarde belastingvrij. Werkgevers die dergelijke vergoeding nog niet toekennen, krijgen een gelijke aanmoediging om het systeem in te voeren, met dezelfde 20 % compensatie en dezelfde limiet van 10 cent per kilometer.

Het mechanisme dekt ook beroepsmatige verplaatsingen met een persoonlijk voertuig — een situatie die bijvoorbeeld frequent voorkomt in de thuiszorgsector — waarvoor een verhoging is voorzien die neutraal is voor de werkgever.

Voor de meest kwetsbare gezinnen die verwarmen met gas of stookolie wordt een aanvullend budget van 15 miljoen euro verdeeld via de bestaande sociale fondsen beheerd door de OCMW's — Sociaal fonds stookolie en Gas- en elektriciteitsfonds.

De praktische uitdaging voor de adviseur is dubbel. Enerzijds moet men de opportuniteit beoordelen om het kilometervergoedingsbeleid bij werkgeverklanten aan te passen; anderzijds moet de impact op fiscale fiches en de combinatie met andere voordelen — federaal forfait, beroepskostenforfait, bedrijfswagen — per geval worden geanticipeerd.

3. Meerwaardenbelasting: laatste maand van het overgangsregime

Ook mei is de laatste maand van het overgangsregime voor belasting op meerwaarden uit roerende goederen, waarvan de Kamercommissie Financiën vorige week de definitieve versie heeft goedgekeurd³. Drie kernpunten verdienen bijzondere aandacht van adviseurs.

3.1. Tijdelijk toepassingsgebied

De belasting is van toepassing op alle gerealiseerde meerwaarden sinds begin 2026. Het overgangsregime blijft geldig tot het einde van mei. Gedurende deze periode houdt de belastingplichtige zelf de balans van zijn meerwaarden bij.

3.2. Invorderingsmodaliteiten vanaf 1 juni

Vanaf 1 juni zullen banken en makelaars automatisch de belasting aan de bron kunnen inhouden bij elke overdracht van financiële instrumenten die een meerwaarde oplevert. Dit is de standaardoplossing, en veel instellingen hebben hun cliënten reeds een brief gestuurd om deze invorderingswijze te formaliseren.

3.3. Vrijstelling en opt-out: twee aandachtspunten

Twee elementen vereisen bijzondere waakzaamheid. Ten eerste houden banken bij bronheffing geen rekening met fiscale vrijstellingen: de belastingplichtige moet die zelf opeisen via zijn belastingaangifte. Ten tweede kan de belastingplichtige opteren voor het opt-outregime en zelf de meerwaarden aangeven via de aangifte; in dat geval houdt de bank niets aan de bron in.

De keuze tussen bankheffing en persoonlijke aangifte is niet neutraal: ze hangt af van de frequentie van transacties, de omvang van de te verwachten vrijstelling, de structuur van gerealiseerde versus niet-gerealiseerde meerwaarden en de eventueel benodigde liquiditeit om de belasting te betalen als de inning wordt uitgesteld. Een portefeuille-review en expliciet overleg met de klant voor het einde van de maand zijn noodzakelijk.

4. Staatsspaarboekje: tarief stijgt naar 2,5 %

De e-DEPO-rekening verhoogt zijn rente van 2,3 % naar 2,5 % bruto vanaf 1 mei. Dit is het maximumtarief dat de staat zichzelf toestaat te bieden: de voorbije jaren werd dit plafond vastgelegd op 2,5 % bruto. Rekening houdend met de roerende voorheffing van 30 %, bedraagt het nettorendement 1,75 %.

Voor particuliere cliënten en kleine vennootschappen die overleversrekeningen aanhouden, herwint e-DEPO zijn plaats als een van de meest rendabele spaarproducten zonder voorwaarden. Volgens gespecialiseerde pers overtreft enkel de « High Fidelity » rekening bij Keytrade Bank, aan 1,9 %, in de categorie rekeningen zonder restricties of voorwaarden dit rendement.

5. EU-Mercosur-akkoord: voorlopige toepassing vanaf 1 mei

De handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Mercosur-landen — Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay — treedt voorlopig in werking op 1 mei. Deze toepassing is gebaseerd op een besluit van de Raad van de Europese Unie, waarbij België zich onthield onder meer vanwege de oppositie van Wallonië⁴.

Het akkoord, dat bijna vijfentwintig jaar onderhandeld werd, opent een vrijhandelszone met meer dan 700 miljoen consumenten. Concreet maakt het een grotere export mogelijk van Europese auto’s, machines, wijn en gedistilleerd naar Zuid-Amerika, en de invoer in Europa — onder quota — van Zuid-Amerikaanse rundvlees, pluimvee, suiker, rijst, honing en soja.

Het akkoord moet nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement, dat het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft gevraagd om de conformiteit met de verdragen te toetsen. Die procedure zal enkele maanden duren. Intussen leidt de voorlopige toepassing tot het schrappen of drastisch verlagen van douanerechten op diverse producten vanaf 1 mei. De EU behoudt een waarborgclausule waarmee de preferentiële tarieven tijdelijk kunnen worden opgeschort indien de interne markt verstoord wordt — een vangnet dat door betrokken landbouwsectoren als onvoldoende wordt beschouwd.

Voor klanten-exporteurs — wijn, gedistilleerd, kapitaalgoederen — en importeurs van Zuid-Amerikaanse voedingsmiddelen of soja is een snelle controle van de douanetarieven van geplande transacties in mei en juni nuttig: het tarifaire voordeel geldt vanaf de voorlopige inwerkingtreding.

6. Samenvattende tabel

7. Praktische aanbevelingen per profiel

7.1. Voor werkgevers en hun adviseurs

Beoordeel nu al de opportuniteit om de kilometervergoeding te verhogen om te profiteren van het belastingkrediet van 20 %, begrensd op 10 cent per kilometer. De gecombineerde impact — netto kosten voor het bedrijf, belastingvrijstelling voor de werknemer, samenhang met eventueel een forfaitaire beroepskost of bedrijfswagen — moet geval per geval worden doorgerekend vooraleer een beslissing wordt genomen.

7.2. Voor financieel verantwoordelijken en btw-diensten

Werk de btw-betaalgegevens bij in ERP-systemen, SEPA-bestanden, domiciliëringen en vooraf geregistreerde betalingsopdrachten (nieuw IBAN BE41 6792 0036 4210). Anticipeer op het komende kwartaalverval om betalingsblokkades te vermijden.

7.3. Voor belastingplichtigen met een roerend vermogen

Beslis vóór 1 juni over de invorderingswijze van de meerwaardenbelasting: bronheffing door de bank (standaardoplossing, zonder automatische verrekening van vrijstellingen) of opt-out met persoonlijke aangifte. Inventariseer de transacties sinds 1 januari 2026 om onaangename verrassingen te vermijden.

7.4. Voor exporteurs en importeurs

Controleer de douanenomenclaturen van stromen die onder het EU-Mercosur-akkoord vallen; het tari vantagem is meteen van toepassing vanaf voorlopige inwerking, onder voorbehoud van eventuele quota. Een doorlichting van verkoop- en aankoopcontracten met CIF- of DDP-leveringsvoorwaarden is aangewezen om de nieuwe douanefiscaliteit correct in de marges te integreren.

7.5. Voor particulieren

De e-DEPO-rekening herwint zijn plafond van 2,5 % bruto (1,75 % netto) en wordt een geloofwaardige tijdelijke kasreserve-alternatief voor de klassieke spaarrekening. Dit kan aanvullend overwogen worden, en niet ter vervanging van gereglementeerde spaarproducten.

Referenties

¹ FOD Financiën, praktische gids over de nieuwe btw-keten en de btw-voorzieningenrekening, beschikbaar op het MyMinfin-platform (1 mei 2026).
² Federale maatregelen ter ondersteuning van woon-werkverkeer en verwarming — communicatie van de federale regering (april 2026).
³ Wet tot invoering van belasting op meerwaarden uit roerende goederen — tekst goedgekeurd door de Kamercommissie Financiën (april 2026), inwerkingtreding automatische inning vanaf 1 juni 2026.
⁴ Besluit van de Raad van de Europese Unie betreffende voorlopige toepassing van het tussentijds EU-Mercosur-akkoord (april 2026); lopende verwijzing aan het Hof van Justitie van de EU over de verenigbaarheid met de verdragen.